Bataven

Uit Limes-wiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Oorsprong

Germaanse stammen in Nederland.jpg

De Bataven waren een Germaanse stam die langs de Rijn woonden op de huidige Betuwe in de Romeinse provincie Germania Inferior. De Bataven behoorden samen met de Friezen, de Cananefaten, de Tubanten en de Menapiërs tot de Germaanse stammen. De Bataven kwamen oorspronkelijk uit wat tegenwoordig Duitsland is, toen ze in de Betuwe aankwamen, tussen 50 en 20 voor Chr., troffen ze grond aan die geschikt voor landbouw en een langer verblijf was. Zij noemden dit land 'Bat-ouwe' (dit betekent 'goede grond') dat later is verbasterd tot 'Betuwe'. Het tegenovergestelde van Bat-ouwe werd door de Bataven 'Vale-ouwe' ('slechte grond') genoemd, dat later is verbasterd tot 'Veluwe'.

Op de kaart rechts een grove weergave van de Germaanse stammen rond 20 v. Chr. Kaninefaten is een verouderde term, tegenwoordig wordt deze stam aangeduid als de Cananefaten.

De Bataafse samenleving

Dagelijks leven

In tegenstelling tot de Romeinen woonden de Bataven niet in stenen huizen. Zij woonden in hutten gemaakt van palen en klei. Wanneer het koud was in de winter groeven zij een kuil (hutkommen) om meer uit de wind te liggen in hun hut. De Bataven leefden van de jacht, visserij en kleinschalige landbouw op akkers. Op de akkers werd gerst en rogge verbouwd waarvan onder andere bier en koeken werden gemaakt.

Belangrijke beslissingen werden gemaakt tijdens een volksvergadering. Deze werden in bossen of in Tempels gehouden. In Elst is er een opgraving gedaan van zo'n Tempel. Ook werd tijdens een vergadering recht gesproken. Op de ergste overtredingen stond de doodstraf en werden misdadigers opgehangen aan bomen in het bos. De stamoudsten hadden de leiding over de vergadering, maar het recht werd gesproken door priesters.

Religie

De Germanen woonden niet alleen in het gebied dat nu Nederland en Duitsland is, ook de stammen in Denemarken en Scandinavië behoorden tot de Germanen. Hierdoor is de religie van bijvoorbeeld de Vikingen vrijwel gelijk aan die van de Bataven. Doordat de Noordse Goden bekender zijn, zijn veel Germaanse Goden bekender onder hun Noordse naam. Veruit de meest bekende Goden uit hun religie zijn Odin (Wodan in het Germaans), Thor (Donar in het Germaans), Fryr (Fro in het Germaans) en Loki (ook in het Germaans Loki). Hun Goden werden afgebeeld als sterk, groot en krachtig. Naar dit voorbeeld leefden de Bataven dan ook. Door te sterven in een veldslag was een Bataaf er zeker van om direct in het Walhalla (Zaal voor de Gevallenen) te komen, een plek in Asgaard (het Godenrijk).

De Bataven en de Romeinen

De Bataven hadden een goede band met de Romeinen en hadden afspraken met elkaar gemaakt. Zo hoefden de Bataven geen belasting te betalen maar moesten ze wel hulptroepen leveren aan het Romeinse leger. De Romeinse geschiedschrijver Tacitus noemde de Bataven de moedigste van de Germaanse stammen. De Romeinen stichtten voor de Bataven een hoofdstad, Nijmegen, in het gebied waar zij verbleven.