Castellum

Uit Limes-wiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Romeins Legerkamp

Om het veroverde gebied te kunnen controleren en te verdedigen bouwden de Romeinen legerkampen langs de grens(de Limes) van hun rijk. Zo'n legerkamp werd een Castellum of een Castra genoemd.

Verschil tussen Castellum en Castra

Een Castellum was een Romeins legerkamp. Het verschil van een Castellum met een Castra is het aantal soldaten dat er verbleef. In een Castellum was plek voor een cohort, dat bestond uit 500 tot 600 soldaten, terwijl een Castra onderdak bood aan een heel legioen, dat bestond uit 5000 tot 6000 soldaten. Langs de limes in Nederland zijn veel Castella gebouwd, Nijmegen is ontstaan uit een Castra die in ons land is gebouwd.

Bij zowel een Castellum als een Castra ontstonden na verloop van tijd kampdorpen waar onder andere gehandeld werd, herbergen stonden en waar mensen werkten die werk uitoefenden voor het leger. Echter bij een castellum werd dit kampdorp een vicus genoemd en bij een Castra een canabae.

Castella waren volledig van hout en aarde gemaakt. Rond 200 na Christus werden er stenen Castella gebouwd.

Alle Romeinse forten hebben dezelfde plattegrond: een rechthoekig terrein met afgeronde hoeken. In het kamp leggen de Romeinen langs loodrechte lijnen wegen en gebouwen aan.

In Nederland hebben de volgende castella gelegen:

  1. Carvium (Bijlandse Waard)
  2. Castellum bij Duiven (Loowaard)
  3. Castellum bij Meinerswijk Arnhem (Castra Herculis?), het castra ligt volgens de Peutinger kaart echter aan de weg Nijmegen-Rijn-kust
  4. Mogelijk een castellum bij Driel
  5. Castellum bij Randwijk(?)
  6. Carvo(ne), Kesteren
  7. Mannaricium, Maurik indien de afstand FECTIO-LEVEFANO XVI op de Peutinger kaart inderdaad een schrijffout is van VIII
  8. Levefanum, Rijswijk indien de afstand FECTIO-LEVEFANO XVI op de Peutinger kaart inderdaad een schrijffout is van VIII
  9. Fectio, Vechten, votiefsteen gevonden met inscriptie FECTIONE
  10. Castellum in Utrecht (Traiectum), vermelding Traiecto in het Itinerarium Antonini tussen Mannaricium en Albaniana
  11. Fletio bij Utrecht-De Meern
  12. Laurium, Woerden
  13. Mini-castellum bij Bodegraven, vermoedelijk ter verdediging van een brug
  14. Nigrum Pullum, Zwammerdam
  15. Albaniana, Alphen aan den Rijn
  16. Matilo of Matilone, De wijk Roomburg in Leiden
  17. Logistieke basis bij Valkenburg ZH-Marktveld
  18. Praetorium Agrippinae, Valkenburg ZH, scherf gevonden met inscriptie (A)GRIPPINA(E)
  19. Lugdunum Batavorum, westelijk van Katwijk; de ruïnes staan bekend als Brittenburg