Corbulo

Uit Limes-wiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Corbulo

In de Annales van Publius Cornelius Tacitus, kortweg Tacitus, wordt beschreven hoe Gnaeus Domitius Corbulo in 47 na Chr. de nieuwe legaat van Neder-Germanië(Germania Inferior) wordt en het gebied onder controle krijgt. Ter nagedachtenis van de verdiensten van Corbulo, in het bijzonder door het laten graven van de Corbulo-gracht, is een nogal lelijk standbeeld in het centrum van Voorburg opgericht. Zelfs een fatsoenlijke tekst en uitleg ontbreekt, maar toch zal elke rechtgeaarde Voorburger dit standbeeld herkennen, al is het maar omdat het aan de jaarlijkse intocht van Sinterklaas op het Julianaplein doet denken. Het bronzen ruiterstandbeeld is in 1962 gemaakt door Albert Termote. Gezien het grote belang van Corbulo voor de Nederlandse limes, zou het wel passend zijn om op zijn minst een accuraat informatiebord te plaatsen bij deze nu wat trieste 'eenzame ruiter'. Beter nog zou zijn om dit standbeeld als centrale ontmoetingplek en informatiepunt voor de Romeinse limes in te richten. Corbulo heeft dit wel verdiend eigenlijk en een upgrade naar de 21ste eeuw is daarbij wenselijk, zeker in de gedachte van de voorgenomen voordracht van de limes voor de werelderfgoedlijst van UNESCO.

Corbulo1.JPG Corbulo2.JPG

Na zijn succesvolle veroveringstochten ten noorden van de Rijn, waarbij het de Chauken versloeg en gijzelaars nam bij de Friezen, werd hij door keizer Claudius teruggeroepen en diende hij zich tot de westoever van de Rijn te beperken. Het verhaal gaat dat Corbulo de aftocht blies en om zijn manschappen bezig te houden het kanaal vernoemd naar zijn naam liet graven over een lengte van 23 mijl. Het kanaal diende de Maas met de Rijn te verbinden, zodat de gevaren van de Noordzee vermeden kon worden. Hoewel het Corbulo verboden was om oorlog te voeren verleende Claudius hem later de onderscheiding van een triomf. In de Romeinse Geschiedenis van Lucius Cassius Dio, kortweg Dio, wordt juist beschreven dat het kanaal pas gegraven wordt nadat Corbulo zijn triomf kreeg en Claudius opnieuw Corbulo het commando over het leger geeft. Dio geeft als reden voor het kanaal het 'voorkomen van het terugstromen van de rivieren en het veroorzaken van overstromingen door de getijden van de oceaan'. Deze herbenoeming vindt niet in 47 plaats maar in 50 na Chr.

Corbulo3.JPG Corbulo4.JPG

Het harde bewijs voor het kanaal van Corbulo werd in 1989 door de AWN-werkgroep Leidschendam geleverd, waarbij in de polder De Rietvink een 13 m breed kanaal werd aangetroffen. Daarna is het kanaal op meerdere locaties aangesneden. Bij een laatste onderzoek door archeologisch bureau RAAP in de voormalige gemeentewerf van Leidschendam-Voorburg komt naar voren dat het kanaal van Corbulo niet in één keer lijkt te zijn gegraven. Als gevolg van het snelle dichtslibben van het kanaal bleek het noodzakelijk om het kanaal (over een gedeelte van het tracé) opnieuw uit te graven. Deze nieuwe fase is gedateerd op 50 na Chr. De eerste fase kan mogelijk een stuk eerder, onder keizer Caligula en dan in verband met zijn voorbereidingen op de verovering van Brittannia, gegraven zijn. Concrete bewijzen hiervoor ontbreken tot op heden.

Bron: De Kort, J.W., 2009: Het kanaal van Corbulo, Symposiumbundel Forum Hadriana. Romeinse stad achter de Limes, Zaterdag 19 april 2008 Mövenpick Hotel Voorburg, p. 24-29.