Limes

Uit Limes-wiki
Ga naar: navigatie, zoeken

De Limes

De Limes was een grens die niet alleen door Nederland maar ook door heel Europa, Noord-Afrika en het Midden-Oosten liep en hier de grens van het Romeinse Rijk aangaf. Langs deze grens werden wegen, wachttorens en forten gebouwd. Vaak ontstonden naast deze forten dorpen waar onder andere gehandeld werd. In Nederland is Nijmegen het grootste en bekendste voorbeeld. De Romeinen zelf kenden de grens waarschijnlijk niet als Limes aangezien limes Latijn is voor “pad tussen twee akkers” of “grensweg”. Een Romeinse bron van rond 400 na Christus doet de eerste vermelding van de benaming limes in de vorm van “limes ad Germaniam Inferiore”(Grensweg te Germania Inferior)

De Limes in Nederland

De Limes kwam via Duitsland Nederland binnen rond Rijnwaard (hier heeft ook het meest oostelijke castellum van Nederland gelegen, Carvium) en liep zo langs de oude loop van de Rijn (tegenwoordig ongeveer de Neder-Rijn, Oude Rijn en Kromme Rijn) naar de Noordzee bij Katwijk aan Zee. Langs de Limes zijn o.a. castella, badhuizen, kampdorpen, wachttorens en schepen gevonden. De Limes in Nederland was het noordelijkste stukje grens van het Romeinse Rijk op het Europese vasteland.

Ontstaan

Meerdere invloeden hebben gezorgd voor hoe de Nederlandse Limes er uiteindelijk heeft uitgezien.

Het begint bij de verovering van Gallië door Julius Caesar. Tussen 58 en 50 voor Christus is hij bezig geweest met de veroveringen waarin hij het zuiden van het tegenwoordige Nederland bereikt. Echter stuit hij daar op te veel weerstand en besluit het daarbij te laten. Rond het jaar 12 voor Christus probeert keizer Augustus het opnieuw en slaagt er wel in om Nederland gedeeltelijk in te nemen, met dank aan zijn stiefzoon de generaal Nero Claudius Drusus.

Tot en met de helft van de eerste eeuw na Christus zijn er constant campagnes om ook het noorden van Nederland in handen te krijgen. Rome slaagt er niet in en besluit rond het jaar 47 om de grens vast te leggen om de regio stabiel te krijgen zodat er meer focus op Brittannië gelegd kon worden.

De grens was (op een aantal conflicten na) ongeveer 350 jaar stabiel, zo werd de Rijn een permanent onderdeel van de Romeinse grens. De Pax Romana zorgde voor een bloeiperiode aan beide kanten van de Limes. Door de vrede, het ontwikkelen van de infrastructuur, keizerlijke bezoeken en de groei van steden in de buurt werd het gebied steeds welvarender.

Verval

Er is niet veel bekend over het verval van de Limes. De grens verviel niet in één keer maar geleidelijk. De eerste castella werden al in de tweede helft van de derde eeuw verlaten nadat de Franken het gebied ten westen van Nijmegen innamen. Het verval kwam geleidelijk en niet overal tegelijk. Een aantal castella werden nog aan het einde van de vierde eeuw vier gebruikt maar toen de Franken in 440 Colonia Claudia Ara Agrippinensium (de hoofdstad van Germania Inferior, het Romeinse Keulen) innamen waren alle castella aan de Nederlandse Limes al verlaten.