Castellum

Uit Limes-wiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Een castellum, letterlijk "kasteeltje", was een legerplaats voor hulptroepen (Latijn: auxilia) van het Romeinse Rijk. In een catellum verbleven ongeveer 500 tot 1000 man, met hun paarden.

Castella werden langs de Limes (onder andere in Nederland) gebouwd. Ze worden onderscheiden van de castra, de legerplaatsen van de legioenen, waar ruim 5000 man konden verblijven.

In een klein castellum konden zo'n 500 tot 600 soldaten wonen. In een groot castellum konden zo'n 5000 tot 6000 soldaten wonen.

Alle Romeinse forten hebben dezelfde plattegrond: een rechthoekig terrein met afgeronde hoeken. In het kamp leggen de Romeinen langs loodrechte lijnen wegen en gebouwen aan.

In Nederland hebben de volgende castella gelegen:

  1. een Carvium (Bijlandse Waard)
  2. twee castellum bij Duiven (Loowaard)
  3. drie castellum bij Meinerswijk Arnhem (Castra Herculis?), het castra ligt volgens de Peutinger kaart echter aan de weg Nijmegen-Rijn-kust
  4. vier mogelijk een castellum bij Driel
  5. vijf castellum bij Randwijk(?)
  6. zes Carvo(ne), Kesteren
  7. zeven Mannaricium, Maurik indien de afstand FECTIO-LEVEFANO XVI op de Peutinger kaart inderdaad een schrijffout is van VIII
  8. acht Levefanum, Rijswijk indien de afstand FECTIO-LEVEFANO XVI op de Peutinger kaart inderdaad een schrijffout is van VIII
  9. negen Fectio, Vechten, votiefsteen gevonden met inscriptie FECTIONE
  10. tien castellum in Utrecht (Traiectum), vermelding Traiecto in het Itinerarium Antonini tussen Mannaricium en Albaniana
  11. elf Fletio bij Utrecht-De Meern
  12. twaalf Laurium, Woerden
  13. dertien mini-castellum bij Bodegraven, vermoedelijk ter verdediging van een brug
  14. veertien Nigrum Pullum, Zwammerdam
  15. vijftien Albaniana, Alphen aan den Rijn
  16. zestien Matilo of Matilone, De wijk Roomburg in Leiden
  17. zeventien logistieke basis bij Valkenburg ZH-Marktveld
  18. achttien Praetorium Agrippinae, Valkenburg ZH, scherf gevonden met inscriptie (A)GRIPPINA(E)
  19. negentien Lugdunum Batavorum, westelijk van Katwijk; de ruïnes staan bekend als Brittenburg